KISA VE UZUN METRAJLI FİLM ARASINDAKİ FARKLAR:
Kısa ve uzun metrajlı film arasındaki en büyük fark süredir. Kısa filmde sınırlı zamanda derdini anlatmak düşüncesi hakimdir. Yönetmen derdini kısa zamanda çarpıcı bir dille anlatmaya çalışır.
Kısa filmde olaylar,uzun metrajlı filmde ise karakterler ön plandadır.
Kısa film uzun metrajlı filme göre ekonomik kaygıları red eder.
Uzun metrajlı filmde genellikle ticari kaygılar ön plandadır.
KONU AÇISINDAN KISA FİLM TÜRLERİ:
1-Kurmaca/öyküsel kısa filmler:
Bu film türünde mutlaka anlatılan bir öykü vardır.Bu öykü dramatize edilerek anlatılır. Süre kısıtlı olduğu için genellikle çarpıcı ve anlık öyküler tercih edilir.
2-Kurmaca öyküsel olmayan kısa filmler:
2a-Deneysel/imgesel kısa filmler:
Deneysel kısa filmi kamera ve kurgunun sınırlarını zorlayarak, onlarala neler yapabileceğini keşfetmek olarak da tanımlayabiliriz.
2b-Belgesel film:
10-20 dakika civarındaki kısa belgeseller,kurmaca olmayan kısa film olarak kabul edilir.Belgesel film gücünü doğallıktan, gerçeklikten alır.
2c-Video klip:
Şarkıların,müziğin,şiirin herhangi bir şeyin tanıtımının daha çok kişiye ulaşması için çekilen görsel,işitsel filmlere denir.
2d-reklam tanıtım filmi:
Şirketlerin ürünlerini tanıtabilmek için kısa ama hedef kitleyi vuran,mesajı yaptırdığı filmlerdir.
2e-Eğitim filmi:
Belli bir konuda eğitici bilgiler aktarmayı amaçlayan kısa filmlerdir.
KISA FİLM YAPIMI:
1-SENARYO:
Her kısa filmin ister deneysel ister belgesel,ister kurmaca... olsun mutlaka bir teması vardır.Toplum yaşayışındaki her olay bir tema meydana getirebilir.Günlük hayatta başımıza gelen bir olaydan,bir hikayeden,bir şiirden,bir gazete haberinden ,oyundan..tema çıkarılabilir.
Tema seçildikten sonra bir başka önemli aşamada da onu işleyebilmektir. İşlemekten kasıt; aksiyonları düzenleme, aksiyondaki kişiler ve özellikleri,tüm olayların birbirleriyle olan ilişkileri yaratabilmektir.
Bu sebeple aklımızdakileri doğru bir yol izleyerek toparlamak için önce SYNOPSIS hazırlanır.
SYNOPSIS: Fikrimizi en kısa şekliyle (en fazla 1 paragraf) anlatabilmektir.
TREATMENT:Fikrimizi ayrıntılarıyla öykülendirme yöntemi kullanarak anlatmaktır.
SENARYO:Tüm ayrıntıların,diyalogların olduğu texttir.
2-KISA FİLM YAPIM AŞAMALARI:
1-Ön hazırlık aşaması:Filmin doğuş aşamasıdır.
2-Çekim aşaması:Kameranın kayda başlayıp,durduğu ana kadar geçen süreçtir.
3-Çekim sonrası aşama/post production:Çekilen görüntülerin seçildiği ve işlendiği zaman dilimidir.
KISA FİLM YAPIM EKİBİ:
YAPIMCI:
Çekilecek olan filmin sahibi ve işin çekimi için gereken her türlü yatırımı yapan kişi ya da firmadır.Yapımcı firma finanse ettiği her film için bir yapım sorumlusu görevlendirir.Yapım sorunmlusu filmin bütçesine göre programlama yapar.Gerekli izinlerin alınması,mekanların tespit edilmesi,ayarlanması vs.. gibi görevleri de vardır.
Ülkemizde kısa film çekimlerini genellikle yönetmenin kendisi finanse etmektedir.
GENEL KOORDİNATÖR:
Çekilecek filmin her aşamasındaki maddi dengelemeyi sağlayan kişidir.
YAPIM AMİRİ:
Setteki her türlü teknik ve şahsi ihtiyacın karşılanmasını sağlar.
YAPIM ASİSTANI:Yapım amirine bağlıdır.
YÖNETMEN:
Filmi estetik ve bütünsel olarak gören ve yönlediren kişidir.Filmin görüntü ve ses olarak düzenlenmesinden ve sanatsal sunuluşundan sorumlu olan kişidir.
YÖNETMEN ASİSTANLARI:
Yönetmenin sette kafasında sorun kalmadan işine konsatre olması için çıkabilecek tüm aksilikleri çözen ekiptir.
asistan çekim programından ve koordinasyondan sorumludur.
asistan devamlılıktan,
asistan diyalogların oyuncular tarafından çalıştırılmasından, timecodedan,sufle verilmesi gerekiyorsa sufleden,kostüm ve aksesuar devamlılığından sorumludur.
GÖRÜNTÜ YÖNETMENİ:
Görüntü yönetmeni kamera ve ışıktan sorumludur. Filmi en iyi anlatacak karelerin düzenlemesini yönetmenin düşünceleriyle uyum içinde gerçekleştirmek için çalışır.Senaryoyu okuyarak biçem ve ortam hakkında kendi görüşlerini oluşturur.
KAMERA ASİSTANLARI:
Görüntü yönetmenine bağlı olarak çalışırlar.Kısa filmde kamera asistanı sayısı yapımın büyüklüğüne göre değişir.
Ekip üyelerinden kamera operatörü, teknik olarak kamerayı yöneten, çekimi yapan kişidir. Çekim esnasındaki tüm kamera hareketlerinden sorumludur. Görüntü yönetmeninin yönetmen ile birlikte belirlediği kadrajı yakalama, planlanan çekimi gerçekleştirme gibi görevler ona aittir…
Kamera asistanlarından 1. asistan ya da “focus puller” (Netlik asistanı) diye adlandırılan görevli ise, kısaca netlik takibi görevini üstlenir. Diğer kamera asistanı ise, klaketçidir. Klaket, üzerinde çekilen planla ilgili kimi notların yazıldığı bir panodur. Çekilen her plan öncesinde asistan, üzerinde bilgiler bulunan klaketi kameraya gösterir, sahne ve çekim numarasını da söyleyerek tahtaları birbirine vurup ses çıkmasını sağlar. Çok basit gelse de bu işlem, montaj aşamasında bir çok kolaylık sağladığı gibi, ses ve görüntünün eşleşmesinde de önem arzeden bir uygulamadır.
Kamera asistanları aynı zamanda kendi ekiplerine ait tüm malzemenin taşınması, kurulumu, kameranın, lenslerin ve objektifin temizliğinden de sorumludur.
IŞIK EKİBİ:
Işık şefi ve asistanlarından oluşur.Işık şefi, görüntü yönetmeniyle beraber sahne ve planların ışık düzenlemelerini sağlamaktan sorumludur.Işık asistanalrı ışık şefinin verdiği yönergeler doğrultusunda ışıkların yerleştirmesinden sorumludur.
SES EKİBİ:
Sesçi ve boom operatörlerinden oluşur.Sesçi yanındaki mikser aracılığıyla mikrafon ya da mikrafonlardan gelen seslerin kaydını yapar,mikrafonun çeşidini belirler. Boom operatörü boom adı verilen olta mikrafon sistemini kullanan kişidir.
SANAT EKİBİ:
Sanat gurubu bir sanat yönetmeni, yardımcısı ve en az iki asistandan oluşur.Bu işin büyüklüklüğüne göre değişebilir.
Sanat gurubu daha çok yönetmen ve prodüksiyon amiri ile ekip çalışması yapar.Sanat yönetmeninin doğal olarak bir çok konuda bilgisi olması gerekmektedir.Öncelikle sanat tarihi ve iç mimarlık bunların arasında sayılabilir.
Sanat yönetmeninin genel olarak görevleri şunlardır.
1.Oyuncuların kıyafet,aksesuar(takılar,silah,senaryoya göre özel nesneler,gözlük vs.)larını belirler.
2.Mekanların düzenlenmesini yapar.(senaryoya göre duvar renkleri,lambalar,perdeler,örtüler ve mekan içi herşey)bunların bulunması,
3.Bu aksesurların sahne içinde kullanım ve devamlılıkları.
4.Yemek sahnelerinde sofranın hazırlanması.
5.Tarihi filmlerde mekan ve obje tasarımlarının neredeyse tamamı.
5. Dekorların tasarımı ve yapımının gerçekleşmesini sağlamak.
KISA FİLMDE GÖRÜNTÜ DÜZENLEMESİ:
Bir kısa filmin meydana gelmesinin en önemli aşaması çekimdir. Çekimlerin gerçekleimesini sağlarken yönetmenin konuyu anlatmak için seçtiği görüntü oranları vardır;bunlara çekim ölçekleri denir.
Çekim Ölçekleri :
Kamera vizöründen oluşturulan çerçevenin boyutlarına göre çekim ölçekleri değişir. Genel perspektifte çekim ölçekleri şu şekildedir:
Baş çekim:
Bir insanın başının kadrajda yer aldığı çekim ölçeğidir. Ancak başın hemen üzerinden kesilmemelidir. Çünkü kadraj başın hemen üzerinden veya hemen çeneden kesilirse o kişi sakat gibi görünebilir. Bu bakımdan başın üzerinden çok da fazla olmamak kaydıyla baş boşluğu bırakılır. ( baş boşluğu kadrajı 10 eşit parçaya yatay olarak böldüğümüzü farz edersek onun 2’lik kısmı kadar olmalıdır).Alt kısımdan da aynı şekilde bir miktar boşluk bırakılır.
Omuz çekim:
Omuzun bir miktar altından, göğüs kısmı alınmadan oluşturulan ölçektir. Burada da başın üzerinde baş boşluğu bırakılması gerekir.
Göğüs çekim:
Göğsün hemen altından ve yine baş boşluğu bırakılacak şekilde üstten kesilen çekim ölçeğidir.
Bel çekim:
Belin kravat boyu diye tabir edilen kısmından bölünerek oluşturulan çekim ölçeğidir. Burada dikkat edilmesi gereken tam belden kesilirse sakatmış izlenimi olacağından genel olarak biraz üstünden kesilmesidir. Daha aşağıdan da yani belin daha alt kısmından da kesebilirsiniz. Burada da baş boşluğu mutlaka bulunmalıdır.
Amerikan çekim:
Bu çekim ölçeği dizin altından itibaren kesilen ölçektir. Burada önemli olan dizin tam üstünden olmamasıdır. Yine yukarıdan baş boşluğu verilerek oluşturulur.
Boy çekim:
Boyun tamamının yer aldığı çekim ölçeğidir. Burada üstten baş boşluğu verilir alttan da boyun kavranması açısından alt boşluk verilmelidir.
Ayrıntı çekim:
Senaryo gereği yukarıda saydığımız çekim ölçeklerinin yetersiz kaldığı noktalarda her hangi bir uzvun (örneğin; göz) çok daha yakından çekilmesi ile oluşan çekim ölçeğidir.
Genel çekim:
Bir insan grubunun ya da bir mekanın genel görüntüsünü çekerken kullanılan ölçektir. Ayrıntılar ön planda olmaz ancak kadrajda oluşturduğumuz resmin geneli kompozisyon kurallarına uygun olmalıdır. Örneğin kadrajın çok sağında veya çok solunda olmamalıdır. Bu şekilde bir boşluk bırakılırsa sağdan birinin geleceği veya sağ tarafta özellikle belirtilmesi gereken bir şey olduğu anlamı çıkar.
Bunların dışında iki kişinin birbirleriyle konuşmalarını çekerken, önce genellerini çekeriz. Bunun nedeni algılama açısından önce geneller gösterilirse ayrıntıya geçildiğinde izleyicinin algısının bütünlük sağlamasıdır. Tersi şeklindeki kullanımlar ise merak uyandırmak ve anlaşılmak istenmemek anlamında yorulur. İki kişinin tek tek ayrıntılarına geçerken de sağ tarafa dönük konuşanın sağında 2 oranında boşluk, solunda ise 1 oranında boşluk bırakılır.
KAMERA AÇILARI:
Sinemada genel olarak kullanılan belli başlı açılar vardır. Bu açıların belirlenmesinde ise deneme yanılma yöntemi kullanılmıştır. Bu tecrübeyle sabit bilgiler, kameranın izleyicinin gözü olarak kullanılıp algılamada rahatlık kazandırmak için oldukça pratiktir. Tabi bazı yönetmenler bunları bilip de kullanmaz. Bu seçim de bir sonuç doğurur ve görsellik farklı bir boyutta yine algılama sürecine girer ve izleyici üzerinde belli bir etki yaratır. Zaten aslında görsellik başlı başına bir anlatım unsurudur. Burada görselliğin en temel kurallarından biri olan yaygın kamera açılarını ve bunların etkisini göreceğiz.
Kamera Açıları : Altın Nokta
Film karesinin hayali olarak 9`a bölündüğü varsayıldığındaki en içte kalan karenin içinde yer almalıdır. Bütün görsel sanatlarda kullanılan bu altın nokta kuralı sıkça kullanılır. Bunun nedeni ise, insan algısının en çabuk algıladığı yerin bu noktalar olduğunun kanıtlanmasıdır.

Kamera Açıları : Özdeşlik Kuralı
Eğer bir kişiyle izleyenin özdeşlik kurmasını istiyorsanız kamera daima o kişinin tam karşısında yer almalıdır. Ve daima altın nokta dediğimiz alanda bulunmalıdır. Bu şekilde izleyenler ve karakter arasında empati kurulması sağlanır. Ve genelde baş karakter yakın plandan gösterilir ki yüzünün ifadesi daha akılda kalıcı ve etkili olsun

Kamera Açıları : Dengesizlikler
Bir insanın aciz ve dengesiz olduğunu anlatmak icin kamera en üst köşede yer alır. Bu tür çekimlerde insan veya nesne yani çekilen her neyse belli oranda gerçeklikten, nesnellikten uzaklaşır.

Kamera Açıları : Büyüklük
Bir insanı güçlü ve karalı göstermek için de kamera alta yerleştirilir. Bu şekilde kişi olduğundan büyük görünür. Ukalalık veya patronluk taslama ifadesini de vermek için kullanılır.

Kamera Açıları : Küçüklük
Bir insanı ezik ve güçsüz göstermek istiyorsanız kamerayı yukarıya yerleştirirsiniz. Tabi bu kural oyunculukla da bütünleşmelidir. Diğerlerinde olduğu gibi. Tabi salt küçüklük değil ezilmişlik, zavallılık, güçsüzlük, umutsuzluk gibi duyguların anlatımında da kullanılır.
Kamera Hareketleri:
Kamera hareketlerini açıklarken uluslararası deyimleri kullanmamız gerektiğini düşünüyoruz. Bunun nedeni yazılan bütün kitaplarda film çalışmalarında ve okullarda bu deyimler kullanılmaktadır. Bu hareketler kameraman tarafından kontrol edilerek el ile veya uzaktan kontrol ile otomatik olarak uygulanabilir.
Pan / Sağa-Sola Çevrinme
Tilt / Aşağı-Yukarı Çevrinme
Truck / İleri-Geri Hareket
Dolly / Sağa-Sola Hareket
Pedestal / Aşağı-Yukarı Hareket
Ark / Dairesel Hareket
Zoom / Optik Kaydırma
Kombine Hareketler
ÖNERİ!!!
Kısa Film İçin Kitaplar
Değiştirmek İçin Video - Haziran 2007
Gör, Filme Çek, Değiştir!
Sam Gregory, Gillian Caldwell, Ronit Avni, Thomas Harding
Sinema ve Televizyonda Görüntü Kurgusu - 2007
Aleksey G. Sokolov
Çeviri : Semir Aslanyürek
Kör Alan ve Dekadrajlar - 2006
(Le Champ Aveugle Décadrages)
Pascal Bonitzer
Film Reji Asistanı Adayı Kılavuz Kitabı -
Baha Gelenbevi
Göz Kırparken - 2005
Walter Murch
Çeviren - İlker Canikligil
Canlandırma Sineması Üzerine - 2005
Selçuk Hünerli
Türk Sinemasında Kısa Film - 2005
Kurmaca, Belgesel ve Canlandırma Sineması Üzerine Bir Soruşturma
Süleymâ Murat DİNÇER
Video ve Film Kurgusuna Giriş - 2005
Bülent Küçükerdoğan, İbrahim Zengin, Turhan Yavuz
Kısa Film - 2005
Aytekin Can
Kameralı Bir Adam - 2004
Nestor Almendros
Sinema ve Videoda Kısa Film - 2004
1. Kitap, Yapım Öncesi
Peter W. Rea, David Irving
Sinema ve Videoda Kısa Film - 2004
2. Kitap, Yapım
Peter W. Rea, David Irving
Sinema ve Videoda Kısa Film - 2004
3. Kitap, Yapım Sonrası
Peter W. Rea, David Irving
Senaryo Yazarı Olmak - 2004
Feridun Akyürek
Senaryo Bülent Oran - 2004
İbrahim Türk
Senaryo Yazma Tekniği - 2004
Tarık Dursun Kakınç
Sinemada Ses Kullanımı - 2003
Mustafa Sözen
Sinemada Yönetmenlik - 2003
Edward Dmytryk
Sinemada Oyunculuk - 2003
Edward Dmytryk, Jean Porter Dmytryk
Bir Senaryo Yazmak - 2003
Michel Chion
Sinemada Kurgu - 2003
Edward Dmytryk
Sinemanın 5 Temel Öğesi - 2002
Yazar : Joseph V. Mascelli
Sanat Olarak Sinema - 2002
Rudolf ARNHEIM
Bir Film Nasıl Okunur? - 2002
James Monaco
Kısa Film Yazmak -
Pat Cooper, Ken Dancyger
Postallar - 2000
Kısa Film Öyküleri
Sabri Kuşkonmaz
Senaryo Kuramı - 1998
Semir Aslanyürek
Oyun ve Senaryo Yazma Tekniği - 1998
Tiyatro, Radyo, Televizyon, Sinema
Turgut Özakman
Yerli Film - 1998
Şiirsel Matrak Senaryo
Kandemir Konduk
Türk Sinemasında Kısa Film - 1996
2. Basım - 1999
Kurmaca, Belgesel ve Canlandırma Sineması Üzerine Bir Soruşturma
Süleymâ Murat DİNÇER
Sinemanın Temel İlkeleri - 1995
(Kinorejissör i Kinomaterial)
Vsevolod İllaryonoviç Pudovkin
Çeviri : Nijat Özön
|